Zoveel schulden hebben Nederlanders gemiddeld, reden tot zorg
In dit artikel:
Het Nibud waarschuwt dat achteraf betalen — zoals creditcards, rood staan en vooral buy now, pay later (BNPL) — onder jongeren snel normaal wordt. Uit recent Nibud-onderzoek blijkt dat meer dan de helft van 18- tot 27‑jarigen wel eens op deze manier betaalt. Die verschuiving van het idee “ik maak schuld” naar “dit is gewoon betalen” vermindert het besef dat er een verplichting openstaat, waardoor consumenten sneller opnieuw kopen op krediet en het risico op te late betalingen, boetes en aanmaningen toeneemt. Jongeren die vaak achteraf betalen, geven bovendien vaker aan financieel krapper te zitten en ervaren meer geldstress, wat kan leiden tot een sneeuwbaleffect van oplopende schulden.
Voor een beeld van de huidige schuldenlast in Nederland raadpleegde de redactie cijfers van het CBS (StatLine). Daaruit blijkt dat hypotheken veruit de grootste post vormen: de doorsnee (mediaan) hypotheekschuld per huishouden ligt rond de €170.000. De studieschuld is ook substantieel — de mediaan is ongeveer €12.000, terwijl het gemiddelde bijna twee keer zo hoog is, wat duidt op een groep oud-studenten met zeer hoge leningen. De categorie ‘overige schulden’ (consumptieve leningen, roodstand, afbetalingen, schulden voor tweede woningen e.d.) heeft voor de doorsnee Nederlander een bescheiden mediaan van circa €900, maar het gemiddelde van ruim €43.000 laat zien dat sommige huishoudens hier veel zwaarder onder gebukt gaan.
Belangrijk om te benadrukken: de CBS-cijfers dekken niet alle vormen van schuld. Creditcardschulden, betalingsachterstanden en schulden bij webwinkels (waaronder veel BNPL-transacties) zijn niet meegenomen, waardoor de totale schuldenberg waarschijnlijk hoger is dan de officiële cijfers suggereren.
Kortom: een toenemend gebruik en verregaande normalisering van achteraf betalen onder jongeren vormt een zorgwekkende ontwikkeling, juist omdat het bewustzijn van schuld afneemt terwijl financiële kwetsbaarheid en het risico op oplopende betalingsproblemen groeien. Meer bewustwording, preventieve budgetvoorlichting en mogelijk toezicht op nieuwe kredietvormen liggen voor de hand om escalatie te voorkomen.