Zorgkosten per gender en leeftijd: mannen moeten gezonder leven

In dit artikel:

CBS-cijfers over 2023 laten zien dat de door de basisverzekering vergoede zorgkosten in Nederland gemiddeld ruim 13% hoger zijn bij vrouwen dan bij mannen. Die kloof is echter leeftijdsgebonden en vertelt een genuanceerder verhaal dan alleen „vrouwen kosten meer”.

Vrouwen maken vooral tussen ongeveer 15 en 55 jaar meer kosten. Naast hogere ziekenhuiskosten in die levensfase veroorzaakt geboortezorg rond de dertigjarige leeftijd een duidelijke extra piek in hun zorguitgaven. Andere posten zoals medicatie en geestelijke gezondheidszorg liggen in die periode grotendeels gelijk voor beide seksen.

Na het zestigste levensjaar keert het beeld: de kosten stijgen voor iedereen, maar bij mannen veel feller. Vanaf 70 jaar zijn de gemiddelde ziekenhuiskosten bij mannen ongeveer 30% hoger dan bij vrouwen. Dat komt niet per se doordat mannen vaker in het ziekenhuis komen, maar doordat de gemiddelde behandeling of opname bij oudere mannen duurder is. Bij 75- tot 80‑jarigen had 1% van de mannen met ziekenhuiszorg kosten boven circa €61.000, tegenover ongeveer €45.000 bij vrouwen.

Het CBS wijst op leefstijlgerelateerde en chronische aandoeningen, met name hart- en vaatziekten (zoals vernauwingen van kransslagaders), als belangrijke verklaring voor de hogere ouderdomskosten bij mannen. Dat betekent dat niet alleen medische innovaties kosten kunnen drukken, maar ook dat preventieve maatregelen effect hebben. Een gezondere leefstijl — beter eten, meer bewegen, niet roken, matig alcohol, gezonde slaap en stressbeheersing — verkleint het risico op dure chronische aandoeningen.

Kort samengevat: vrouwen veroorzaken meer zorgkosten tijdens de reproductieve en middenjaren door geboorte- en ziekenhuiszorg; mannen worden op hoge leeftijd duurder door ernstige, vaak leefstijlgerelateerde aandoeningen. Meer aandacht voor preventie, vooral onder mannen, kan zowel individuele gezondheid als de betaalbaarheid van de zorg verbeteren.