Zo oud word je per opleidingsniveau: grote kloof in gezonde jaren

In dit artikel:

Recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat opleidingsniveau samenhangt met zowel de levensverwachting als het aantal jaren dat Nederlanders zich gezond voelen. De cijfers zijn gebaseerd op de periode 2021 tot en met 2024 en gelden voor mannen en vrouwen samen.

Mensen met een hbo- of wo-diploma hebben bij geboorte gemiddeld de hoogste levensverwachting: 83,9 jaar. Voor mensen met havo, vwo of mbo 2 tot en met 4 is dat ongeveer twee jaar lager. Nederlanders die maximaal basisonderwijs, vmbo of mbo 1 hebben afgerond, leven gemiddeld nog eens drie jaar korter. Tussen de hoogste en laagste opleidingsgroep zit daardoor een verschil van ongeveer vijf levensjaren.

De kloof is groter wanneer alleen gezonde jaren worden bekeken. Hoogopgeleiden kunnen gemiddeld rekenen op 69,4 jaren waarin zij hun gezondheid als goed ervaren. Bij de laagst opgeleide groep ligt dat op 55,4 jaar: een verschil van precies veertien jaar. De middelste groep komt uit op 63,7 gezonde jaren.

Deze cijfers zijn gebaseerd op zelfbeoordelingen uit de CBS-Gezondheidsenquête, niet op medische dossiers. Omdat gezondheid subjectief wordt ervaren, zijn de uitkomsten geen harde grens voor individuen. Het CBS bundelde vier jaren aan gegevens om betrouwbaardere schattingen per opleidingsniveau te maken. Een hoger diploma veroorzaakt bovendien niet rechtstreeks een langere of gezondere levensduur. Ook inkomen, arbeidsomstandigheden, leefstijl, woonomgeving en toegang tot informatie en zorg spelen een belangrijke rol en hangen vaak samen met opleidingsniveau.