Zo onveilig voelen we ons per provincie, Gelderland in middenmoot

In dit artikel:

Uit de Veiligheidsmonitor 2025 van het CBS blijkt dat 37,2 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder zich weleens onveilig voelt. Dat is meer dan in 2019, toen het om 33 procent ging, maar aanzienlijk minder dan in 2005, toen de helft dit aangaf. Het gaat om gevoelens en verwachtingen, niet per se om daadwerkelijk slachtofferschap: het aandeel slachtoffers van traditionele criminaliteit bleef tussen 2023 en 2025 stabiel op 20 procent.

Utrecht en Zuid-Holland delen de eerste plaats wat betreft het algemene onveiligheidsgevoel. Zuid-Holland scoort daarnaast op twaalf van de 21 onderzochte veiligheidsindicatoren het ongunstigst. In deze provincie voelt 20 procent zich soms onveilig in de eigen buurt, tegenover 16,8 procent landelijk. Ook verwacht er een relatief groot deel slachtoffer te worden van criminaliteit. Het rapportcijfer voor de eigen buurt is er met een 7,2 het laagst van Nederland.

Fryslân geldt op de meeste indicatoren als de veiligste provincie. Slechts 12 procent van de inwoners voelt zich daar weleens onveilig in de eigen buurt en de buurt krijgt gemiddeld een 7,7. Zeeland heeft juist het laagste algemene onveiligheidsgevoel en de minste inwoners die onveilige plekken vermijden. Tegelijkertijd zijn Zeeuwen relatief bezorgd over online oplichting: 21 procent acht de kans daarop groot, het hoogste percentage van alle provincies. Landelijk werd in 2025 10,3 procent slachtoffer van online oplichting of fraude; het totale aandeel slachtoffers van online criminaliteit steeg naar 16,8 procent.

Stedelijkheid speelt een duidelijke rol. In zeer sterk stedelijke gemeenten voelt 43,4 procent zich weleens onveilig, tegenover 29,4 procent in niet-stedelijke gemeenten. Ook het werkelijke slachtofferschap van traditionele criminaliteit ligt daar hoger: 29 tegenover 13 procent.

Het grootste verschil is echter dat tussen vrouwen en mannen. Van de vrouwen voelt 47,9 procent zich weleens onveilig, tegenover 26,3 procent van de mannen. Onder vrouwen van 15 tot 25 jaar loopt dit op tot 59,5 procent. De verschillen in ingeschatte kans op mishandeling en de beoordeling van de eigen buurt zijn daarentegen klein. Bij vrouwen van 25 tot 45 jaar nam het onveiligheidsgevoel tussen 2021 en 2025 bovendien sterker toe dan bij mannen van dezelfde leeftijd.