Wat kost het strooien van onze wegen elke winter?
In dit artikel:
Als het sneeuwt of er kans op opvriezing is, begint gladheidsbestrijding in Nederland al achter de computer: weermodellen, asfalt-sensoren en voorspellingen van sites zoals Buienradar bepalen of en wanneer preventief wordt gestrooid. Strooien gebeurt vaak nog voordat weggebruikers het merken; op snelwegen, provinciale wegen en fietspaden wordt soms meerdere keren per nacht met vooral pekel (natte zoutoplossing) gewerkt. In een normale winter vinden 15–20 strooiacties plaats, blijkt uit onderzoek.
Vier instanties delen de verantwoordelijkheid: Rijkswaterstaat (snelwegen), provincies (provinciale wegen), gemeenten (straten en fietspaden) en waterschappen (bruggen en kades). Zij bezitten doorgaans zout en materieel, maar besteden veelal het daadwerkelijke werk uit aan aannemers die in ploegendiensten ’s nachts met dubbele inzetbare vrachtwagens (strooi-installaties die overdag ander transport kunnen doen) rijden.
De kosten lopen flink uiteen en bestaan uit meer dan alleen het zout. Volgens RTL Nieuws kost strooizout circa €74,50 per 1.000 kilo, een strooier voor hoofdrijbanen zo’n €45.000 en een fietspadstrooier ongeveer €25.000. Gemeenten en provincies geven jaarlijks duizenden tot ruim een miljoen euro uit: Enschede rond €723.000 per jaar, Den Haag ruim €1,54 miljoen en provincie Flevoland circa €650.000. Bij strenge winters kunnen de totaalkosten snel oplopen naar miljoenen; milde winters zijn veel goedkoper. Daarnaast tellen personeelskosten, planning, onderhoud, brandstof en calamiteiten mee.
Op luchthavens zoals Schiphol wordt zout niet gebruikt vanwege corrosie aan vliegtuigen. Daar wordt sneeuw mechanisch verwijderd, geborsteld en weggeblazen; pas daarna kan een speciale de-icer worden toegepast. Als die middelen onvoldoende zijn, leidt dat tot sluiting of annuleringen uit veiligheidsoverwegingen.
Kortom: strooien is een omvangrijke logistieke operatie met dure apparatuur, voorraadbeheer en nachtelijk personeel. Het voorkomt files, valpartijen en grotere chaos, maar brengt aanzienlijke kosten en ook milieu-uitdagingen met zich mee, waardoor beleidsmakers steeds vaker kiezen voor efficiëntere middelen zoals pekel en gerichte inzet.