Vroege dood of slechte liefde: onderzoek toont pijnlijke paradox

In dit artikel:

Een gelukkige relatie wordt vaak in verband gebracht met een betere gezondheid, maar nieuw onderzoek in *Brain, Behavior, and Immunity* laat zien dat dit voordeel niet altijd opgaat. Psycholoog Stephanie J. Wilson van de University of Alabama at Birmingham en haar collega’s onderzochten 107 getrouwde of samenwonende stellen van 40 tot 87 jaar. Ze wilden nagaan hoe relatiekwaliteit en leefgewoonten samenhangen met biologische veroudering.

De stellen vulden vragenlijsten in over hun relatie en voerden in het laboratorium drie gesprekken: over een positieve gebeurtenis, een persoonlijk probleem en een terugkerend conflict. Onderzoekers beoordeelden hoe warm of afstandelijk de partners met elkaar omgingen. Ook rapporteerden de deelnemers over hun slaap, eetpatroon en lichaamsbeweging. Aan het begin van de studie en twee jaar later onderzochten de wetenschappers drie verouderingsmarkers in het bloed: telomeerlengte, een epigenetische verouderingsklok en het eiwit p16INK4a, dat samenhangt met zogenoemde senescente cellen. Die cellen delen niet meer en kunnen ontstekingsstoffen afgeven.

Op het eerste gezicht bevestigde het onderzoek het bekende beeld: stellen die tevredener waren over hun relatie hadden lagere niveaus van p16INK4a, zowel bij de start als twee jaar later. Toch bleek relatiegeluk geen bescherming tegen alle ongezonde gewoonten te bieden. Bij zeer tevreden stellen die slecht sliepen en ongezond aten, bleken de telomeren in twee jaar juist sneller korter te worden. Ook versnelde de epigenetische klok bij stellen die tijdens de gesprekken bijzonder positief met elkaar omgingen wanneer hun dieet ongezond was.

Volgens de onderzoekers kunnen hechte relaties ongezond gedrag onbedoeld in stand houden. Samen laat opblijven, veel bewerkt voedsel eten of andere slechte gewoonten kunnen het gevoel van verbondenheid versterken. Daardoor worden die gewoonten aantrekkelijker en lastiger te veranderen. Relatiegeluk kan ongezond gedrag dus niet alleen verzachten, maar onder bepaalde omstandigheden juist versterken.

De resultaten moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. De deelnemers waren overwegend wit, hoogopgeleid en gezonder dan de gemiddelde Amerikaan. Bovendien was het onderzoek observationeel, waardoor alleen een verband is aangetoond en niet bewezen dat relatiegeluk de biologische veroudering veroorzaakt. Wilson en haar team willen de bevindingen daarom in langer en diverser vervolgonderzoek toetsen. Gelukkige stellen hoeven volgens de onderzoekers niet ongerust te worden, maar kunnen wel letten op de manier waarop partners elkaars leefgewoonten beïnvloeden.