Uit Rusland gesmokkelde docu nu gratis op NPO Start: 100% score

In dit artikel:

Een ogenschijnlijk gewone leraar uit het Russische mijnstadje Karabash filmde twee jaar lang stiekem de steeds nadrukkelijker wordende staatspropaganda op scholen en liet die beelden via een tussenpersoon naar buiten smokkelen. Pavel “Pasha” Talankin (33), videograaf en evenementenorganisator op een basisschool, weigerde zich neer te leggen bij verplichte “patriottische bijeenkomsten” en gecensureerd lesmateriaal na de invasie van Oekraïne. Zijn camera legde onder meer Wagner-soldaten vast die kinderen leren mijnen te herkennen, militaire jeugdgroepen die op het schoolplein marcheren, afscheidsceremonies van scholieren die naar het front worden gestuurd en terugkerende lijkzakken.

Regisseur David Borenstein monteerde het Russisch beeldmateriaal tot de 90 minuten durende documentaire Mr. Nobody Against Putin. De film kreeg internationaal lof — 100% op Rotten Tomatoes (op basis van 50 recensies), de Special Jury Award op Sundance 2025, de prijs voor beste documentaire bij de BAFTA’s en de Oscar voor beste documentaire bij de 98e Academy Awards. Op het Oscars-podium stelde Borenstein: “Mr. Nobody Against Putin gaat over hoe je je land verliest. En dat doe je door talloze kleine daden van medeplichtigheid.”

Tegelijk leidde de blootlegging tot repressie: een rechtbank in Tsjeljabinsk verbood de film in Rusland als vermeende “extremistische propaganda” en Moskou bestempelde Borenstein als buitenlandse agent. Pasha zelf is via Istanbul naar Europa gevlucht en zet zich vanuit ballingschap tegen de oorlog in.

De documentaire is sinds woensdag 22 april gratis te zien op NPO Start en wordt die avond om 20.30 uur uitgezonden op Nederland 2, een opvallende toevoeging aan het Nederlandse publieke aanbod voor wie de westerse kijk op Russische binnenlandse controle en burgerlijke moed wil zien.