Thuiswerken door extreem werk: wat zijn je rechten en plichten?
In dit artikel:
Bij sneeuw, ijzel, storm of gladheid is het in Nederland niet wettelijk geregeld dat werknemers automatisch thuis mogen blijven; de wet legt het risico van het woon-werkverkeer in principe bij de medewerker. Dat betekent dat iemand juridisch gezien gewoon geacht wordt te verschijnen op het werk, ook als het openbaar vervoer hapert of reistijden flink oplopen. In de praktijk is het echter veel minder zwart-wit: overleg en redelijkheid bepalen vaak de uitkomst.
Vakbond FNV en werkgevers voeren doorgaans samen gesprekken over oplossingen: tijdelijk op afstand werken wanneer dat kan, flexibele begintijden, later starten, uren op een ander moment inhalen of (indien nodig) verlof opnemen. Voor functies die niet thuis uit te voeren zijn — zoals zorgpersoneel, bouwvakkers, pakketbezorgers of hulpverleners — blijft meestal de verwachting om te komen werken zolang dat veilig en redelijk is. Tegelijkertijd rust er een zwaardere zorgplicht op de werkgever: veilige werkomstandigheden, realistische eisen en soms ondersteuning bij vervoer of vergoeden van extra reiskosten wanneer iemand onmisbaar is.
Wordt door het KNMI of de overheid expliciet afgeraden de weg op te gaan (bijvoorbeeld code rood), dan verandert de afweging: werkgevers zullen vaak oproepen thuis te blijven en bedrijfsactiviteiten tijdelijk stilleggen; in die gevallen hoeft meestal geen verlofdag te worden opgenomen. Bij code oranje is de beoordeling meer afhankelijk van individuele omstandigheden en functie-inhoud.
Daarnaast bestaat de regeling ‘onwerkbaar weer’ voor beroepen waarbij buitenwerk noodzakelijk is en werkzaamheden door het weer niet veilig of mogelijk zijn. Toepassing hangt af van het soort werk, de ernst van het weer en cao-afspraken; werknemers kunnen dan soms thuis worden gehouden zonder verlies van vakantiedagen.
Kortom: er is geen automatisch recht om bij extreem weer thuis te blijven, maar ook geen absolute plicht om onder alle omstandigheden naar kantoor te komen. Veiligheid, redelijkheid en goed overleg tussen medewerker en werkgever bepalen meestal de praktische oplossing.