Rob Jetten beloofde 'tien nieuwe steden' en dit wordt de eerste

In dit artikel:

De Tweede Kamer heeft recent groen licht gegeven voor een onafhankelijk onderzoek naar de aanleg van een nieuw eiland in het Markermeer voor de geplande stad “IJstad” — het eerste van tien steden die D66-minister Rob Jetten in zijn verkiezingsplannen presenteerde. D66 werkte het IJstad-voorstel in het najaar van 2025 uit: een kunstmatig eiland westelijk van Almere, bedoeld voor circa 126.000 inwoners en gelegen in de Metropoolregio Amsterdam, waar de woningvraag het grootst is.

De motie van ChristenUnie-kamerlid Pieter Grinwis riep op tot onderzoek naar nieuwe landaanwinning in Nederland; de mogelijke inpoldering van het Markermeer valt daaronder. Het plan omzeilt enkele problemen die bouw elders in Nederland oplevert — zoals verlies van natuur of het uitkopen van boeren — en kan door de gunstige locatie relatief weinig subsidie nodig hebben omdat projectontwikkelaars het rendabel zouden vinden.

Tegelijk staan twee grote bezwaren centraal. Het Markermeer is wettelijk beschermd en fungeert als cruciaal zoetwaterreservoir; klimaatverandering maakt dat “blauwe goud” steeds schaarser. Daarnaast vraagt landaanwinning enorme hoeveelheden zand: momenteel wordt jaarlijks ongeveer 20 miljoen m3 uit de Noordzee gewonnen, wat onvoldoende is voor zo’n project en tevens nodig blijft voor kustveiligheid.

Het onafhankelijke onderzoek moet afwegen of de urgente woningnood zwaar genoeg weegt om drinkwatervoorraden en schaarse zandvoorraden op het spel te zetten. Goedkeuring door de Kamer geeft IJstad meer geloofwaardigheid, maar juridische, ecologische en praktische drempels blijven groot.