Planeten botsen op 11.000 lichtjaar afstand in 'real time' en zorgen voor een 'nieuw begin'

In dit artikel:

Astronomen hebben voor het eerst bijna live gevolgd hoe twee planeten met elkaar in botsing komen rondom de ster Gaia20ehk, op ongeveer 11.000 lichtjaar afstand. De ontdekking begon toen het licht van die ster plots hevig begon te schommelen; vervolgonderzoek wees uit dat een wolk van stof en puin die langs de ster trok het licht dempte—ontstaan door de ravage van een planetaire inslag. Andy Tzanidakis (Universiteit van Washington) merkte dat het gedrag van de ster abnormaal was, wat leidde tot gerichte waarnemingen.

Met ‘real time’ bedoelen onderzoekers dat ze de reeks gebeurtenissen konden volgen terwijl die plaatsvond: eerst kleine schampcontacten, daarna een grotere inslag met een sterke toename in straling. Meerdere telescopen registreerden die veranderingen vrijwel gelijktijdig, waardoor men niet slechts de nasleep maar ook het dynamische proces zelf ziet—iets wat tot nu toe vooral uit theorie en simulaties bekend was.

Dergelijke botsingen komen voor in jonge, onstabiele planetenstelsels waar banen door zwaartekracht verstoord worden; hetzelfde mechanisme wordt vaak aangevoerd voor de reuzeninslag die 4,5 miljard jaar geleden mogelijk de aarde en maan vormde. De waarneming bevestigt dus modellen van planeetvorming en toont hoe vernietiging tegelijk de kiem kan leggen voor nieuw ontstaan: de hete puinwolk koelt af, materiaal kan samensmelten en na miljoenen jaren nieuwe lichamen vormen.

Voor onze aarde is zo’n gebeurtenis op menselijke tijdschaal vrijwel uitgesloten: het zonnestelsel is miljarden jaren stabiel, en alleen een enorme externe verstoring zou dat veranderen.