Johan Cruijff is tien jaar na zijn dood nog altijd de architect van het moderne voetbal
In dit artikel:
Op 24 maart 2026 is het tien jaar geleden dat Johan Cruijff overleed (24 maart 2016). Zijn aanwezigheid in het hedendaagse voetbal voelt echter allesbehalve verleden tijd: zijn speelstijl, denkbeelden en trainingsfilosofie blijven richtinggevend voor clubs, coaches en jeugdopleidingen wereldwijd.
Als speler bij Ajax brak Cruijff als tiener door en werd hij het boegbeeld van een gouden Ajax-generatie die drie jaar achter elkaar de Europa Cup I pakte. Samen met Rinus Michels was hij drijvende kracht achter het totaalvoetbal: een flexibele, aanvallende benadering waarin positie- en ruimtegebruik centraal staan. Op het WK 1974 vestigde hij zijn internationale faam; Nederland verloor weliswaar de finale, maar het voetbal van Oranje vormde sindsdien een maatstaf voor opvolgende generaties. Zijn technische verfijning en spelinzicht — zichtbaar in moves als de beroemde draaibeweging die zijn naam droeg — maakten hem onderscheidend.
Cruijff was meer dan alleen een sterrenvoetballer. In Barcelona werd hij een cultuurveranderaar en kreeg hij in Catalonië bijna mythische status. Als trainer bouwde hij met het Dream Team van Barcelona aan een blijvende clubidentiteit en won hij in 1992 de Europa Cup I. Zijn kernideeën — aanvallend, technisch en gedurfd voetbal — leven voort in de speelwijze van clubs als Barcelona en Ajax en in moderne trainingsopvattingen: pressing, ruimtebenutting en jeugdopleiding zetten zijn stempel.
Persoonlijk was Cruijff sterk principieel en soms confronterend. Zijn afwezigheid op het WK van 1978 bleef jarenlang voer voor speculatie; later bleek een mislukte ontvoeringspoging op zijn gezin een doorslaggevende factor. Ook conflicten met bestuurders en tegenstand tegen zijn vernieuwende ideeën markeerden zijn carrière, maar ze deden niets af aan zijn vasthoudendheid om het spel te verbeteren — liever mooi verliezen dan lelijk winnen, zou zijn mentaliteit samenvatten.
Tien jaar na zijn dood is Cruijffs nalatenschap geen sterfgeval maar een levend erfgoed: zichtbaar in trainingsmethoden, tactische uitgangspunten en de manier waarop talent wordt gevormd. Voor wie dieper wil kijken is er een vierdelige documentaire op NPO Start (en deels op NPO1): aflevering 1 was op 22 maart 2026, de vervolgafleveringen worden uitgezonden op 29 maart, 5 april en 12 april om 21.00 uur.