Instagram en YouTube verliezen rechtszaak en worden verantwoordelijk gehouden voor verslaving

In dit artikel:

In een Amerikaanse rechtszaak (zaak K.G.M.) oordeelde een jury dat Instagram en YouTube zodanig zijn opgebouwd dat ze gebruikers vasthouden. Een jonge vrouw die als kind urenlang vastzat aan social media klaagde Meta en Google aan; de jury erkende dat de platforms door ontwerpkeuzes — autoplay, eindeloos scrollen en gerichte aanbevelingen — bijdragen aan verlies van zelfcontrole, niet alleen aan gebrek aan discipline bij gebruikers.

De uitspraak luidt als een breuk met het debat over “te veel schermtijd”: het gaat niet langer alleen om individuele verantwoordelijkheid maar om ontwerpstrategieën die verslavend werken. Critici vergelijken dat mechanisme met de wijze waarop tabaksproducten aantrekkelijk worden gemaakt, omdat de schadelijke effecten vaak pas later duidelijk worden.

De doorbraak kan verstrekkende gevolgen hebben. Als vergelijkbare claims vaker slagen, kunnen bedrijven worden verplicht hun algoritmes te verzachten, gebruikers meer controle te geven of waarschuwingen te tonen — maatregelen die nu nog onwaarschijnlijk leken. Voor veel mensen bevestigt de uitspraak wat ze intuïtief al wisten: dat die ene “even” op je telefoon vaak bewust zo is vormgegeven dat het veel langer duurt dan je bedoelde.