Duitsland maakt tanken nog goedkoper, waarom doet Nederland niets?

In dit artikel:

Duitsland verlaagt tijdelijk de accijns op benzine en diesel met ongeveer 17 cent per liter, een maatregel van de regering‑Merz die direct zichtbaar wordt op de prijsborden. E10-prijzen die rond €2,15 lagen kunnen daardoor naar circa €2,00 of lager zakken; diesel en Super E5 volgen dezelfde beweging. De ingreep duurt twee maanden en kost de Duitse staat naar schatting zo’n €1,6 miljard. Sinds 1 april geldt bovendien een nieuwe regel voor tankstations: zij mogen prijzen slechts één keer per dag verhogen, terwijl prijsverlagingen onbeperkt zijn, wat scherpe pieken moet dempen.

De reden voor de tijdelijke korting is vooral politiek en praktisch: hoge brandstofkosten raken meteen huishoudens en bedrijven, en de vermindering biedt snelle verlichting te midden van stijgende energieprijzen door spanningen in het Midden‑Oosten en onzekerheid rond de Straat van Hormuz. Door de tijdelijke insteek wil Berlijn voorkomen dat de maatregel langdurig wordt omstreden.

In Nederland ligt zo’n algemeen accijnsverlaging politiek veel gevoeliger. Een kleine verlaging (bijvoorbeeld tien cent) kost al snel miljarden en komt ongeacht inkomen iedereen ten goede, waardoor het kabinet liever kiest voor gerichte ondersteuning aan kwetsbare huishoudens en sectoren. Ook speelt ervaring: eerdere tijdelijke kortingen bleken moeilijk terug te draaien en werden vaak verlengd. Daarnaast zorgen accijnzen en btw ervoor dat tanken in Nederland structureel tot de duurste van Europa behoort, waardoor het prijsverschil met Duitsland vrij snel tanktoerisme kan stimuleren — iets waar branchedeskundigen voor waarschuwen.

Voorlopig houdt Nederland vast aan maatwerk in plaats van een brede accijnsverlaging, maar de politieke druk kan toenemen als de kloof met buurlanden groeit of als geopolitieke spanningen verergeren. Een bredere afweging speelt mee: directe verlichting aan de pomp weegt tegen verlies van staatsinkomsten en mogelijke effecten op klimaatbeleid.