Dit kost sterkste wapen Defensie per dag, nu actief in Iran-oorlog
In dit artikel:
De Zr. Ms. Evertsen is in de Oost-Middellandse Zee aangekomen om mee te doen aan een afschrikkingsoperatie ter bescherming van Cyprus tegen mogelijke aanvallen vanuit Iran. Het luchtverdedigings- en commandofregat vaart samen met onder meer een Frans vliegdekschip en fungeert als de ‘ogen en oren’ van de vloot dankzij een geavanceerde radar en realtime datadeling. De Evertsen maakt deel uit van de vier De Zeven Provinciën-klasse fregatten die premier Rob Jetten recent prees als topmateriaal van de krijgsmacht; het schip werd in 2005 in gebruik genomen maar is sindsdien regelmatig gemoderniseerd en krijgt binnenkort Tomahawk-salvo’s met een bereik tot zo’n 1.200 km.
Journalistieke berekeningen tonen dat zo’n fregat veel kost om op zee te houden. Brandstof is de grootste post: tijdens de oversteek van het Kattegat naar de Middellandse Zee legde de Evertsen in zeven dagen ongeveer 5.500 km af; bij maximale vaart verbruikt een dergelijk schip ruwweg 100 ton diesel per dag. Uitgaande van €1,50 per liter leidt dat tot circa €150.000 per dag tijdens snelle transits; op cruisesnelheid zakt dat naar ongeveer een derde, wat een gemiddeld brandstofbedrag van ongeveer €83.000 per dag oplevert.
De bemanning van ongeveer 175 mensen zorgt, inclusief salaris, premies en levensonderhoud, voor zo’n €52.500 aan personeelskosten per dag (berekend op ongeveer €300 per persoon per dag). Daarnaast lopen onderhoud, afschrijving en exploitatiekosten van radar-, sonar- en wapensystemen gedurende missies op, maar die posten zijn lastig exact te kwantificeren en zijn deels ook aanwezig wanneer het schip in de haven ligt. Schieten met dure raketten drijft de kosten snel verder omhoog: SM-2-raketten kosten rond de €2 miljoen per stuk, ESSM-raketten ongeveer €500.000 per stuk.
Het kabinet rekent voor de hele inzet tot begin april op ongeveer €2,5 miljoen—ongeveer €120.000 per dag—wat flink lager uitpakt dan de hierboven geschetste raming van Manners (circa €138.000 per dag gemiddeld). De berekeningen illustreren zowel de hoge operationele kosten van moderne marineschepen als de financiële gevoeligheid van inzetbeslissingen wanneer wapengebruik of langdurige operaties aan de orde komen.