Dit kost een nacht in de cel: net zo duur als luxe hotel

In dit artikel:

Een gedetineerde kost de Nederlandse belastingbetaler gemiddeld 490 euro per dag. Voor 2026 is 1,76 miljard euro begroot voor het gevangeniswezen, gebaseerd op 9.943 detentieplaatsen. Dat hoge bedrag betekent echter niet dat gevangenen in luxe leven: het meeste geld gaat naar personeel, gebouwen, beveiliging en organisatorische kosten.

De Dienst Justitiële Inrichtingen heeft ruim 17.400 voltijdsbanen, waaronder cipiers, beveiligers, medisch en psychologisch personeel, arbeidsbegeleiders en administratieve medewerkers. Daarnaast kosten het onderhoud en de beveiliging van gevangenissen, energie, schoonmaak en wasserij jaarlijks ongeveer 430 miljoen euro. Ook het vervoer van gedetineerden naar rechtbanken en ziekenhuizen – circa 11 miljoen kilometer per jaar – brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Zelfs het werk dat gevangenen verrichten, levert volgens de artikelanalyse per saldo geen besparing op.

De tastbare voorzieningen voor gevangenen zijn beperkt. Een cel is meestal 10 tot 12 vierkante meter groot en bevat een bed, tafel, stoel, opbergruimte, toilet, wastafel en televisie. Gedetineerden werken gemiddeld twintig uur per week, mogen dagelijks een uur luchten, sporten twee keer 45 minuten per week en krijgen wekelijks een uur bezoek. Door personeelstekorten brengen zij veel tijd in hun cel door.

Ze krijgen drie maaltijden per dag. Het ontbijt en de lunch bestaan meestal uit brood, beleg en zuivel; het avondeten is eenvoudige grootkeukenvoeding, zoals nasi, macaroni of stamppot. In 2006 kostte voeding ongeveer 12 euro per dag, wat in 2026 neerkomt op circa 18 tot 20 euro. Vergeleken met het vroegere Amsterdamse Rasphuis is het regime menselijker, maar van een luxeleven is volgens de cijfers geen sprake.