Dit is Nederland in 2070: asgrijze toekomst vol uitdagingen
In dit artikel:
In 2025 is Nederland een nieuwe demografische mijlpaal gepasseerd: voor het eerst zijn er meer 65-plussers (ongeveer 3,76 miljoen) dan jongeren onder de 20 jaar (ongeveer 3,72 miljoen). Deze vaststelling komt uit de Kernprognose 2025–2070 van het CBS, dat de bevolkingssamenstelling en toekomstige trends nauwgezet volgt.
De ontwikkeling is geen plotselinge verrassing maar het resultaat van decennia: na een kleine opleving rond 2005 kromp het aantal jongeren geleidelijk, terwijl het aantal ouderen sterk toenam — vooral sinds 2010 met een stijging van circa 50 procent. De CBS-prognose verwacht dat het aantal jongeren de komende 25 jaar licht zal toenemen, terwijl de groep 65-plussers aanvankelijk nog sneller groeit. Vanaf circa 2040 vertraagt de groei van het aandeel ouderen; op de lange termijn zal het verschil tussen oud en jong echter weer toenemen. Mensen in de werkzame leeftijd (20–65 jaar) blijven in absolute zin langzaam groeien, maar hun relatieve aandeel daalt: van momenteel ongeveer 59 procent naar zo’n 55 procent in 2040.
Deze verschuivingen brengen meerdere maatschappelijke uitdagingen met zich mee. Met minder werkenden per gepensioneerde neemt de druk op publieke financiën toe: hogere belastingen en premies liggen op de loer. De zorgvraag stijgt, terwijl het zorgstelsel nu al krap zit — oplopende personeelstekorten, langere wachttijden en stijgende kosten zijn te verwachten. Ook het pensioenstelsel staat onder druk: zoals het nu is ingericht, zal het op termijn moeilijk houdbaar zijn. Economisch levert vergrijzing een structureel arbeidskrachtekort op, wat groei en productiviteit remt, vooral in cruciale sectoren als zorg, onderwijs en techniek. Sociaal kan de rekening leiden tot spanningen tussen generaties: jongeren dragen relatief meer lasten terwijl ouderen vrezen te moeten inleveren op lang opgebouwde rechten.
Wat kun je zelf doen? De artikeltekst raadt aan je te richten op zaken waar je wél invloed op hebt: eigen pensioeninzicht, sparen, kostenbeheersing en loopbaankeuzes. Voor het bredere probleem zijn beleidsreacties nodig — denk aan hervorming van pensioenen, stimulering van arbeidsdeelname, inzet op productiviteitsverbetering, en mogelijk migratie en automatisering — om de maatschappelijke en economische gevolgen van de vergrijzing op lange termijn te dempen.