Deze vergeten Sony-gadget speelt vinyl rechtop af en is nu duizenden euro's waard
In dit artikel:
Sony’s PS‑F9 uit 1983 is een van die onverwachte gadgets uit het Walkman‑tijdperk: een compacte, op batterijen werkende platenspeler die lp’s rechtop afspeelt en rechtstreeks op een koptelefoon kan worden aangesloten. In plaats van een klassieke draaitafel met een zichtbare arm is het een gesloten toestel: de plaat wordt in het midden geklemd, het element volgt via een lineair mechanisme binnenin en een quartz‑gestuurde direct‑drive motor regelt de aandrijving. Er zit een lineaire tracking‑arm en een ingebouwde versterker in het geheel, en het apparaat kan liggen, staan of zelfs aan de muur hangen — een ontwerp dat even functioneel als tentoonstellingsstuk oogt.
Sony ontwikkelde de PS‑F9 om vinyl net zo persoonlijk en draagbaar te maken als de Walkman: muziek die je overal mee naartoe neemt. In de praktijk bleek dat lastig: vinyl is gevoelig voor beweging en trillingen, waardoor echt mobiel gebruik weinig opleverde. Door die technische beperkingen en beperkte verkoop is de PS‑F9 nooit massaal doorgebroken; dat gebrek aan succes maakte hem juist zeldzaam en begeerlijk voor liefhebbers van industrieel design en vintage audio.
Tegenwoordig duikt de PS‑F9 vrijwel alleen nog op via de tweedehandsmarkt — veilingwebsites en gespecialiseerde winkels — en werkende, complete exemplaren zijn schaars en prijzig. Reparatie is lastig doordat het interne mechanisme complex is en onderdelen moeilijk te vinden. Daardoor kunnen goede exemplaren voor duizenden euro’s over de toonbank gaan. Kort speurwerk op plekken als eBay, Catawiki en Marktplaats levert vaak niets op: wie er een wil, moet geduld en geluk hebben.
De PS‑F9 is niet de meest praktische manier om platen te beluisteren, maar de speler belichaamt een tijdperk waarin fabrikanten experimenteerden met hoe muziek kon worden geconsumeerd. Nu vinyl vooral opnieuw gewaardeerd wordt als ritueel en bezit, past dit futuristische, zichtbaar gemaakte ontwerp verrassend goed bij de hedendaagse beleving van lp’s.