De waarde van Groenland: Trumps jacht op grondstoffen en smeltend ijs

In dit artikel:

Donald Trump zoekt de controle over Groenland en schuwt daarbij zelfs het dreigement met militaire inzet. Groenland is sinds 2009 grotendeels autonoom maar formeel nog deel van Denemarken; het telt ongeveer 57.000 inwoners, grotendeels Inuit, en heeft een eigen parlementaire democratie — waarmee een Amerikaanse poging tot overname direct Botst met Deense soevereiniteit en de belangen van de lokale bevolking.

De drijfveer is tweeledig: enorme natuurlijke rijkdommen en een strategische ligging. Onder de bodem en in kustgebieden liggen zeldzame mineralen als lithium, kobalt en grafiet — cruciaal voor batterijen, telecom en defensietechnologie — plus uranium, ijzererts, goud, titanium en mogelijk veel olie en gas. Grootschalige winning is kostbaar en ecologisch beladen, maar het smelten van het ijs maakt afzetting en exploratie makkelijker.

Strategisch ligt Groenland in de noordelijke Atlantische corridor (de GIUK-kloof), een maritiem knelpunt belangrijk voor bewaking richting Rusland. De VS heeft al militaire installaties op het eiland, waaronder de Pituffik Space Base, en Trump wil die aanwezigheid uitbreiden. Door klimaatverandering openen ook steeds meer noordelijke scheepvaartroutes, wat handelsstromen kan verkorten en geopolitieke waarde toevoegt.

Tegelijk voeren Rusland en China hun eigen activiteiten in het Noordpoolgebied op — Moskou met militaire infrastructuur, Peking via investeringen en de 'Polar Silk Road' — waardoor Groenland een speelveld wordt van mondiale rivaliteit. Hoewel de precieze monetaire waarde moeilijk vast te pinnen is, schatten deskundigen de potentiële rijkdom op miljarden; de politieke en milieuconsequenties zijn echter minstens zo groot.