Anti-James Bond met Dark Knight-ster is dé kijktip voor 007-fans

In dit artikel:

Terwijl scenarist Steven Knight zijn eerste versie van Bond 26 heeft ingeleverd, wordt de zestig jaar oude anti-Bondfilm The Ipcress File opnieuw onder de aandacht gebracht. De film uit 1965 introduceerde Harry Palmer, een bril dragende, nuchtere ambtenaar van de Britse geheime dienst die mijlenver afstaat van de glamoureuze James Bond.

Producent Harry Saltzman, die samen met Albert Broccoli aan de wieg stond van de Bondfilms, kocht na het succes van Dr. No de rechten op Len Deightons debuutroman The IPCRESS File. In plaats van nog een traditionele Bondfilm te maken, wilde hij een bewust alledaags alternatief creëren. Palmer doet boodschappen in de supermarkt, worstelt met bureaucratie en draagt geen smoking of gadgets. Zijn naam werd bedacht door Saltzman en hoofdrolspeler Michael Caine als een opzettelijk saaie combinatie.

Caine speelt Palmer als een cynische voormalige crimineel die aan de Britse spionagedienst ontkomt aan een gevangenisstraf. In The Ipcress File onderzoekt hij de verdwijning van wetenschappers, raakt hij verstrikt in interne machtsstrijd en wordt hij uiteindelijk ontvoerd en gehersenspoeld. Regisseur Sidney J. Furie benadrukt de paranoia met scheve camerahoeken en close-ups door alledaagse objecten, waardoor Palmers wereld letterlijk en figuurlijk uit balans lijkt.

De film werd gemaakt met verschillende belangrijke Bond-medewerkers, onder wie componist John Barry, editor Peter Hunt en production designer Ken Adam. Dat leverde een sterke 007-connectie op, maar de stijl is veel somberder en realistischer: geen luxe-avontuur, maar een verhaal over institutioneel verraad en ambtelijke corruptie. The Ipcress File won in 1966 de BAFTA voor Beste Britse Film en kreeg ook prijzen voor kleurencinematografie en vormgeving. Critici waarderen de film nog altijd hoog; op Rotten Tomatoes heeft hij 97 procent onder recensenten en 85 procent bij het publiek.

Saltzman maakte vervolgens Funeral in Berlin (1966) en Billion Dollar Brain (1967), samen een trilogie die dichter bij John le Carré staat dan bij Ian Fleming. De films zijn gebaseerd op Deightons romans. In de boeken heeft de hoofdpersoon geen naam en is hij alleen de verteller. De trilogie vormde de basis voor Deightons latere werk over Britse spionage als een bureaucratische baan. De schrijver overleed dit voorjaar op 97-jarige leeftijd in Guernsey.

De hernieuwde aandacht voor Palmer komt op een moment dat Amazon MGM Studios de Bond-franchise heeft overgenomen van de familie Broccoli. Denis Villeneuve regisseert Bond 26 en Steven Knight schreef het eerste script. Een nieuwe 007 is nog niet gekozen; onder anderen Jack Lowden en Callum Turner worden genoemd. Een releasedatum ontbreekt, maar 2027 of 2028 wordt verwacht. Palmer laat zien dat er naast de klassieke, gladde Bond ook ruimte is voor een rauwere en meer alledaagse kijk op spionage.