100% kans op tsunami Middellandse Zee, waarschuwt UNESCO

In dit artikel:

Experts van het tsunamiprogramma van Unesco waarschuwen dat een tsunami van minstens één meter hoogte in de Middellandse Zee vrijwel zeker is binnen de komende 30 tot 50 jaar. De onderzoekers benadrukken dat het niet de vraag is of zo’n golf komt, maar wanneer — en dat dit risico serieus moet worden genomen gezien de dichtbevolkte kusten en de seismische en vulkanische activiteit in de regio.

Oorzaken zijn vooral tektonische: de Afrikaanse en Europese plaat bewegen tegen elkaar, wat onderzeese aardbevingen kan veroorzaken die watermassa’s opwerpen. Daarnaast kunnen instortingen van vulkanen (al blijft een plotselinge instorting van bijvoorbeeld de Etna op korte termijn onwaarschijnlijk) en onderzeese aardverschuivingen lokale tsunami’s veroorzaken. De kans op een catastrofale megatsunami is klein, maar kleinere golven kunnen toch grote gevolgen hebben.

Wat de gevolgen betreft: een golf van circa 1 meter is al voldoende om stranden te verruimen, havens te ontregelen en personen mee te sleuren. Bij golven van rond de 3 meter zijn uitgebreide evacuaties en aanzienlijke schade aan gebouwen en infrastructuur te verwachten. Rampzalige verwoesting die optritt bij golven van 10 meter of meer is zeldzaam maar historisch voorkomend — de zwaarste recente gebeurtenis in de Middellandse Zee was de aardbeving bij Messina in 1908, gevolgd door een tsunami van naar schatting 12–13 meter die tienduizenden levens kostte.

Nederland maakt deel uit van een groep van ongeveer veertig landen (ICG/NEAMTWS) die samenwerken aan tsunami-waarschuwing en risicopreventie voor de Noordoost-Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee en aangrenzende zeeën. Voor de Noordzee zelf is een verwoestende tsunami weinig waarschijnlijk vanwege de geringe diepte, maar kustwachten bereiden desalniettemin procedures en waarschuwingsketens voor. Unesco roept op tot gerichte maatregelen: vroegtijdige waarschuwing, evacuatieplannen en risicocommunicatie zodat ook kleinere, maar nog steeds gevaarlijke tsunami’s beperkt kunnen worden.